Gậy đi bộđã trở thành một phụ kiện thiết yếu cho những người đam mê hoạt động ngoài trời, mang lại những lợi ích vượt xa sự hỗ trợ đơn giản. Cho dù bạn là người đi bộ đường dài dày dạn kinh nghiệm vượt qua địa hình núi cao, người chạy đường mòn đang tìm kiếm hiệu quả hay người cao tuổi muốn duy trì lối sống năng động, gậy đi bộ có thể nâng cao đáng kể trải nghiệm ngoài trời của bạn.
Gậy đi bộ hay còn gọi là gậy leo núi, gậy đi bộ đường dài hoặc gậy đi bộ đường dài là một thiết bị hỗ trợ nhẹ dùng để hỗ trợ người đi bộ nhịp nhàng, mang lại sự ổn định và giảm căng thẳng cho các khớp trên địa hình gồ ghề. Gậy đi bộ hiện đại có hình dáng giống với gậy trượt tuyết, có giỏ ở phía dưới để chống chìm qua các bề mặt không ổn định, tay cầm có đệm cao su và dây đeo cổ tay để tăng cường độ bám.
Không giống như gậy trượt tuyết, gậy đi bộ thường được làm thành hai hoặc ba phần và có thể kéo dài và thu lại khi cần để sử dụng, sau đó thu gọn lại để cất giữ hoặc vận chuyển. Chiều dài tối đa của chúng thường là khoảng 135 cm. Gậy đi bộ thường được làm từ nhôm nhẹ hoặc sợi carbon.
Những lợi ích của việc sử dụng gậy đi bộ đã được chứng minh rõ ràng và được chứng minh bằng nghiên cứu. Dưới đây là những lợi ích chính:
Một nghiên cứu mang tính bước ngoặt vào năm 1981 đã chứng minh rằng sử dụng gậy khi đi bộ giúp giảm áp lực lên chân đối diện khoảng 20%. Trên mặt đất bằng, cột giảm trọng lượng cơ thể do chân mang khoảng 5 kg mỗi bước và trên đường nghiêng, mức giảm đó tăng lên 8 kg. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng gậy đi bộ có thể chuyển hướng lực tích lũy từ 5 đến 7 tấn từ đầu gối trong khi đi bộ đường dài 10 dặm, giảm đáng kể tác động lên đầu gối khi xuống dốc.
Gậy đi bộ mở rộng vùng giữ thăng bằng của bạn, khiến bạn ít có khả năng bị ngã trên địa hình không bằng phẳng hoặc lỏng lẻo. Chúng mang lại sự ổn định 360 độ trên các sườn dốc, đoạn qua sông hoặc đường băng giá. Sự ổn định này đặc biệt có giá trị khi di chuyển trên các địa hình kỹ thuật hoặc mang vác hành lý nặng.
Sử dụng hai gậy trekking giúp giảm mệt mỏi, tăng tốc độ trên mọi địa hình và tăng quãng đường có thể di chuyển thoải mái trong một ngày. Gậy đi bộ sử dụng cơ bắp trên cơ thể nhiều hơn tới 90% so với khi đi bộ đường dài không dùng gậy, giúp bạn rèn luyện toàn thân sau mỗi lần sử dụng.
Một nghiên cứu của Đại học Colorado năm 2023 cho thấy những người đi bộ đường dài sử dụng gậy ít bị đau nhức cơ sau chuyến đi hơn 33% so với những người không sử dụng. Lợi ích này làm cho gậy đi bộ trở nên đặc biệt có giá trị đối với những người có vấn đề về đầu gối hoặc lưng từ trước.
Gậy đi bộ có nhiều cấu hình, mỗi cấu hình được thiết kế cho các nhu cầu và sở thích cụ thể.
Gậy ống lồng là lựa chọn linh hoạt nhất dành cho hầu hết người đi bộ đường dài. Chiều dài có thể điều chỉnh của chúng, thường điều chỉnh khoảng 20 đến 30 cm, giúp chúng dễ dàng tinh chỉnh khi leo dốc, xuống dốc và mặt đất bằng phẳng. Họ thường sử dụng cơ chế khóa lật hoặc khóa xoắn để điều chỉnh nhanh chóng. Khi thu gọn, chúng thường có kích thước từ 65 đến 75 cm, có thể đóng gói cho các chuyến đi du lịch bụi. Trọng lượng thường dao động từ 240 đến 320 gram mỗi cực tùy thuộc vào vật liệu.
Cột gấp được thiết kế để đảm bảo tốc độ và khả năng đóng gói. Thiết kế phân đoạn của chúng, thường theo kiểu chữ Z, thu gọn thành kích thước rất nhỏ, thường khoảng 35 đến 40 cm. Điều này khiến chúng trở nên lý tưởng cho những người đóng gói nhanh, những người chạy đường mòn và bất kỳ ai muốn có một lựa chọn nhẹ, nhỏ gọn mà không phải hy sinh khả năng hỗ trợ. Chúng thường nặng khoảng 190 đến 220 gam mỗi cây.
Cột có chiều dài cố định là lựa chọn đơn giản nhất, không có hệ thống điều chỉnh hoặc bộ phận chuyển động. Chúng mang lại cảm giác sạch sẽ, ổn định và thường được ưa chuộng để đi bộ kiểu Bắc Âu, các buổi tập thể dục và những con đường mòn êm ái hơn.
Việc lựa chọn giữa nhôm và sợi carbon ảnh hưởng đáng kể đến hiệu suất và độ bền của cột.
Các cột nhôm thường chắc chắn hơn, giá cả phải chăng hơn và dễ chịu hơn nếu bị va đập hoặc uốn cong. Chúng là sự lựa chọn phù hợp cho những địa hình gồ ghề và những người dùng ưu tiên độ bền hơn là tiết kiệm trọng lượng. Các cột carbon nhẹ hơn và giảm rung tốt hơn, điều này có thể hữu ích trong những ngày dài hoặc khi trọng lượng ở mức quan trọng. Tuy nhiên, chúng đắt hơn và có thể giòn hơn.
Một cách tiếp cận phổ biến là chọn hỗn hợp cả hai vật liệu, có thể kết hợp các thuộc tính tốt nhất của mỗi loại.
Quy tắc định cỡ cổ điển vẫn được áp dụng: khi bạn cầm cán vợt và đặt đầu gậy xuống đất, khuỷu tay của bạn phải tạo một góc khoảng 90 độ. Điều này mang lại cho bạn một điểm khởi đầu tốt cho việc đi bộ trên mặt đất bằng phẳng và nói chung.
Từ điểm bắt đầu này, bạn có thể rút ngắn các cọc để leo lên và kéo dài chúng để leo xuống. Khả năng điều chỉnh này là một trong những lý do lớn nhất để chọn cột thu gọn thay vì các mẫu có chiều dài cố định, đặc biệt nếu bạn đi trên nhiều địa hình khác nhau.
Tay cầm là nơi sự thoải mái thực sự bắt đầu. Các vật liệu cầm nắm thông thường bao gồm nút chai, tạo hình trên tay theo thời gian và quản lý độ ẩm tốt, đặc biệt là khi đi bộ lâu hơn; Bọt xốp EVA, nhẹ hơn và thoải mái hơn, phổ biến trên các cột nhẹ; và cao su, bền và mang lại cảm giác cầm chắc chắn, lý tưởng trong điều kiện ẩm ướt hoặc lạnh.
Dây đeo cổ tay cũng quan trọng. Chúng giúp chuyển một phần tải trọng từ tay sang cổ tay, giảm mệt mỏi theo thời gian. Một dây đeo có đệm, có hình dáng đẹp sẽ thoải mái hơn nhiều so với một dây đeo mỏng, đặc biệt là khi sử dụng cột để kéo dài hoặc đeo găng tay.
Hệ thống khóa lật thường là lựa chọn thiết thực nhất để điều chỉnh nhanh chóng, không rắc rối trên đường mòn. Chúng rất dễ vận hành với bàn tay hoặc găng tay lạnh. Hệ thống khóa xoắn mang lại vẻ ngoài bóng bẩy hơn nhưng có thể điều chỉnh chậm hơn và có thể bị lỏng nếu không được bảo trì đúng cách.
Một trong những phàn nàn chính đáng về gậy trekking là nhiều người không biết cách sử dụng chúng một cách chính xác. Kết quả là những người này nhận được rất ít hoặc không có lợi ích gì từ chúng.
Dây đeo cổ tay rất quan trọng để đạt được hiệu quả tối đa từ gậy của bạn. Chúng phải được điều chỉnh sao cho khi đưa tay qua vòng, cổ tay có thể thoải mái tác dụng lực lên cột. Ngón tay cái và các ngón khác của bạn chỉ nên tạo thành hình chữ U hoặc O xung quanh báng súng thay vì nắm chặt.
Trên mặt đất bằng phẳng, cột được sử dụng tương tự như trượt tuyết băng đồng, cột bên trái trồng đối diện với bàn chân phải. Trên địa hình dốc, hãy rút ngắn cọc một chút và trồng chúng ngang bằng hoặc hơi ở phía trước cơ thể. Trên địa hình xuống dốc, hãy kéo dài cột một chút và đặt chúng ở phía trước cơ thể để kiểm soát chuyển động về phía trước.
Để đảm bảo tuổi thọ của bạncột đi bộ, làm sạch chúng sau khi sử dụng, đặc biệt là sau khi đi bộ đầy bùn hoặc cát; làm khô chúng thật kỹ để tránh ăn mòn; kiểm tra độ mòn thường xuyên, bao gồm các đầu, giỏ và cơ cấu khóa; và cất giữ chúng bằng cách thu gọn và nới lỏng ổ khóa ở nơi khô ráo.
